Actielijn 2: Economie
Wij bouwen aan een regionale gemeenschapseconomie
Als je goed kijkt, barst het Stroomgebied al van pionierende ondernemingen en samenwerkingen voor een gezonde regionale economie waar inwoners actief bij betrokken zijn, zoals Community Supported Agriculture. Wij bouwen graag mee aan een regionale gemeenschapseconomie. In een fieldlab met de Provincie Gelderland, de vereniging StreekWaar, Wageningen Research, Land & Co, Mas Newen, Cultivate! en anderen faciliteren we samenwerking in agroecologische productie, verwerking, afzet en financiering om meer waarde te creëren en te behouden voor een weerbaar en autonoom Stroomgebied. Daarmee verhogen we de biodiversiteit en de sponswerking van de bodem in het Stroomgebied en verweven we natuur en landbouw.
Acties
Agroecologische productie en afzet van voedsel en grondstoffen
In samenwerking met ondermeer leden van agroecologische vereniging StreekWaar stimuleren we de versterking van de regionale productie en afzet van voedsel, grondstoffen en hoogwaardige componenten. Dit doen we door met boeren naast voedsel ook meer inheemse soorten in het gebied te planten waaruit we samen hoogwaardige componenten halen, zoals proteine, vezels en vetzuren. Dit wordt zowel lokaal als breder afgezet, bijvoorbeeld in de horeca.
Regionale verwerkingscooperatie
We vergroten de regionale verwerkingscapaciteit voor landbouwproducten. Daarmee halen boeren meer waarde uit hun productie. Denk bijvoorbeeld aan het persen van oliën (vetzuren) zoals Omega-3 uit bessenpitten of lijnzaad, het vriesdrogen van vruchtpulp tot poeders met hoge niveaus van anti-oxidanten, het drogen en destilleren van kruiden en bloemen voor essentiele oliën en kleurstoffen. Deze halffabrikaten kunnen gebruikt worden in cosmetica, natuurlijke medicijnen, de kledingindustrie en superfoods. Enkele afnemers hiervoor zijn al in beeld.
Samen met verwerkers in het gebiedzetten we een gemeenschappelijke ‘Fabriek Zonder Baas’ op met machines die collectief beheerd worden. Daar verwerken we hoogwaardige componenten en maken we halffabrikaten. Die verkopen we aan derden of verwerken we verder tot onze eigen eindproducten, zoals powerfood-repen, thee of huidolie. Verhuur van machines aan derden is ook mogelijk. Een percentage van de winst uit de verwerking zal uiteindelijk vloeien naar het gebiedsfonds.
Een bioregionaal (grond)fonds volgens de commons
Omdat toegang tot land steeds onbereikbaarder wordt voor agroecologische boeren, ontwikkelen we een regionaal fonds om grond aan te kopen in het stroomgebied en dit beschikbaar te stellen voor (jonge) boeren. Het fonds is ook bedoeld voor financiering van natuureducatie, culturele vieringen, ondersteuning voor jonge ondernemers en andere initiatieven om het stroomgebied levendig en gezond te houden. Het fonds wordt gevuld door blended finance: een mix van donaties (crowdfunding, subsidie), leningen en impact investeringen. Een nog op te richten juridische entiteit, zoals een stichting, zal worden opgericht voor het beheer, waarbij verschillende partijen uit het gebied zullen worden betrokken. Hierin werken we samen met Grond van Bestaan.
Een Participatief Garantie Systeem als drager van de bioregionale waarden
Met boeren en andere ondernemers faciliteren we afspraken over de ecologische, sociale en politieke waarden die worden gehanteerd bij de productie van voedsel en grondstoffen in ons gebied. Daarbij wordt ‘geen gif’ als basis genomen. Dit heet een Participatief Garantie Systeem (PGS). Een soort kwaliteitsgarantie, gebaseerd op samenwerking, transparantie, de regionale specifiteiten en onderlinge ondersteuning tussen producenten in de regio. Hierbij zorgen producenten er samen voor dat de productie in het Stroomgebied bijdraagt aan een gezond gebied en een levende gemeenschap. We bouwen hiermee voort op het bestaande PGS van Vereniging StreekWaar. Door dit duidelijk en transparant aan inwoners te communiceren en hen erbij te betrekken, versterkt het PGS niet alleen de relatie tussen de boer en het gebied, maar ook de relatie tussen boer en consument, en tussen de consument en het gebied. Uiteindelijk werken we toe naar een Geografische Indicatie voor producten uit het Stroomgebied Zuid-Veluwe, als ‘keurmerk’ voor de kwaliteit en identiteit.
Nieuwsberichten
uit deze lijn
Stroomgebied Zuid-Veluwe eerste Bioregio van Nederland
De regio Zuid-Veluwe, een van nature verbonden stroomgebied van rivieren en beken, is op 7 oktober 2025 officieel uitgeroepen tot eerste Bioregio van Nederland.

